Open Monumentendag


Zaterdag 9 september en zondag 10 september
 

Thema: Boeren, burgers en buitenlui

 

Weesp heeft veel monumenten binnen haar grenzen, waarvan het stadhuis en de Grote Kerk in het centrum het meest in het oog springen. Maar wie de moeite neemt om een wandeling door de oude binnenstad te maken, zal ontdekken dat er nog veel meer historisch moois te zien is.


In het weekend van 9 en 10 september 2017 zijn meer dan vierduizend prachtige monumenten in heel Nederland gratis toegankelijk voor iedereen. Het is dé kans om een plek te bezoeken waar u normaal niet zo snel komt, of om mee te doen aan een eenmalige activiteit. Voor Open Monumentendag 2017 is als thema gekozen: ‘Boeren, burgers en buitenlui’. De nadruk ligt hiermee sterk op mensen en op hun onderlinge economische en culturele relaties. Het thema verbindt stadsbewoners, plattelandsbewoners en mensen met een rondtrekkend bestaan, en het verbindt uiteenlopende historische perioden met het heden.

Ook Weesp stelt deze dagen diverse monumenten open. Hieronder ziet u een overzicht van de monumenten, de activiteiten en de openstellingstijden.

 


Algemeen programma op zaterdag 9 september


10.00 uur |  opening van de dag:
hijsen van de monumentenvlaggen en het luiden van de klokken.

12:00-16:00 uur | de Paardentram rijdt gratis van monument naar monument en er zijn stadswandelingen. Begin- en eindpunt voor de Grote- of Laurenskerk, Nieuwstraat 31. 

Er zijn gratis rondvaarten op de Welkom-in-Weesp boot 'de Vuurlinie'.  

 

Grote- of Laurenskerk met Bätzorgel 


De bouw van deze in Gotische stijl gebouwde kerk begon in 1429 op de plek waar eerder een kleinere Romaanse kerk uit circa 1200 stond. In 1462 werd de kerk ingewijd als St.Laurentiuskerk. Vanaf de Reformatie in 1582 heet de kerk Grote- of Laurenskerk. De laatste ingrijpende restauratie vond plaats van 1969 tot 1978 waarbij enkele muur- en plafondschilderingen uit de tijd van vóór de Reformatie voor de dag zijn gekomen. In de kerk bevindt zich een in 1823 door de gebroeders Bätz gebouwd orgel. Naast de erediensten, rouw- en trouwdiensten wordt het kerkgebouw nu ook gebruikt voor andere activiteiten zoals concerten en 2x per jaar is er een boekenmarkt. 


Programma Monumentendag
:

zaterdag 9 september | openstelling van 10:00 tot 16:00 uur

10:00 tot 16:00 uur: openstelling van de kerk met rondleiders
14:00-15:00 uur: concert op het Bätz-orgel door Lieuwe Visser

Hemony carillon in de toren


In de toren hangt een in 1671 door de beroemde klokkenbouwer Pierre Hemony gemaakt carillon dat elk kwartier speelt. Het carillon is i.v.m. veiligheidsredenen niet binnen te bezichtigen.

11:00 tot 13:00 uur: bespelen van het Hemony carillon in de Toren door beiaardier Mathieu Polak, wat te horen is in de stad en tevens te zien is op een scherm in de Grote of Laurenskerk



Adres: Nieuwstraat 31
Website: www.pgwd.nl | Stichting Vrienden van de Grote Kerk: www.vgkweesp.nl
E-mail: scriba@pgwd.nl 


 

Fort Uitermeer

Fort Uitermeer, met het torenfort uit 1845 als meest markante onderdeel, heeft een lange geschiedenis. 
In 1672 (Rampjaar) wordt rond de sluis een permanent fort aangelegd. Het fort is dan een onderdeel geworden van de Oude Hollandse Waterlinie, vanaf 1816 van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en vanaf 1913 wordt het fort bij de Stelling van Amsterdam gevoegd. 

In de tussenliggende jaren wordt naast de schutsluis een bomvrije, gemetselde toren gebouwd, bouwt men 4 remises waarin manschappen verbleven en kanonnen werden opgeslagen legt men een kanaal om het fort, dempt men de oude sluis en komt aan de oostzijde een nieuwe.

Na de Tweede Wereldoorlog brengt men in het torenfort explosieven tot ontploffing, waardoor het zwaar is beschadigd.
Na 1954 (koude oorlog) zijn er op het terrein 15 munitiedepots gebouwd, waarvan er nu nog 9 resteren. In de volksmond worden deze huisjes ‘plofhuisjes’ genoemd.

In 2006 is het terrein door de provincie Noord Holland in erfpacht gegeven aan de stichting ‘Uiteraard Uitermeer’, een burgerinitiatief vanuit Weesp. Deze stichting zet zich in voor het behoud en de verdere ontwikkeling van het fort. In 2011 is op het fortterrein het restaurant ‘Uit & Meer, met terras aan het water (met sloepenhaven) vanwaar men een schitterend uitzicht heeft over rivier de Vecht.

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september | openstelling van 12:00- 17:00 uur (toegang gratis)

1. Poppenfestival en straattheater ‘POPPEN OP HET FORT’ – optredens van diverse gezelschappen voor jong en oud, verspreid over het gehele terrein
2. Fototentoonstelling ‘Forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam
3.  Kleine ambachtelijke markt
4. Officiële opening mini theater ‘PLOFHUIS 7’


Adres: Uitermeer 5
Website:  www.uiteraarduitermeer.nl 
E-mail: info@uiteraarduitermeer.nl

 

 


De Theetuin

Op het Bastion Bakkerschans aan de Ossenmarkt vormen een prachtige modeltuin met theeschenkerij de “De Theetuin”. Een verstopte groene oase in Weesp. Het idee is afkomstig uit Engeland, waar de oprichters in de jaren zeventig geïnspireerd werden door de open tuinen. De tuin is het gehele jaar te bezichtigen tussen 10.00 en 17.00 uur en gesloten op zon- en feestdagen. De theeschenkerij met terras is open tijdens speciale inspiratieweekenden en de rest van het jaar te huur.

Programma Monumentendag: 

zaterdag 9 en zondag 10 september | openstelling van 10:00 tot 18:00 uur

Op beide dagen worden er op deze groene locatie eenakters van Tsjechov opgevoerd.
Voor informatie over de voorstellingen en de tickets kijk bij www.jorihermsen.nl.

 



Adres: Ossenmarkt 34
website: www.theetuin.nl 
E-mail: info@theetuin.nl


 

Van Houtenkerk

De Van Houtenkerk heeft een rijk en nog geheel authentiek interieur. De kerk werd in 1906 gebouwd in opdracht van de gezusters Van Houten, telgen uit het bekende chocoladegeslacht, voor de Nederlands Protestantse Bond. De kerk heeft neo-romaanse stijlkenmerken en in het interieur zijn Jugendstil-elementen verwerkt. Het orgel stamt uit 1907 en is gebouwd door de firma Adema. In 2009 droeg de NPB de kerk over aan Stadsherstel waarmee het beheer en onderhoud gegarandeerd is. De kerk kan nu worden gehuurd voor culturele en sociale activiteiten. 

Programma Monumentendag:

openstelling van 12:00 tot 17:00 uur

Foto Expositie | Around the world | Head stories van Heleen de Graaf (gratis toegang)

Heleen de Graaf heeft haar liefde en passie voor fotografie, mensen, culturen en tradities vertaald naar een expositie waarin prachtige foto’s worden gecombineerd met unieke hoedjes en hoofdtooien, meegenomen tijdens haar reizen over de wereld. Mensen in hun natuurlijke omgeving zijn vastgelegd zonder poses, gewoon zoals ze zijn.

Maak kennis met hoofdbedekkingen van culturen over de hele wereld die, helaas op veel plekken, snel aan het verdwijnen zijn. Of het nu is om te beschermen tegen zon of barre kou, of omdat er een sterke verbinding is met (bij)geloof en tradities. Iedere foto en hoedje vertelt zijn eigen verhaal.

Het motto achter de foto’s van Heleen de Graaf is: 'De verbeelding beeldend gemaakt'. Wat begonnen is vanuit een hobby, is na vele jaren ervaring uitgegroeid tot een professionele activiteit. Meer kunt u lezen op haar website.

Adres: Oudegracht 69, 1381 XX Weesp
Website: www.stadsherstel.nl/vanhoutenkerk
E-mail: zalen@stadsherstel.nl 

 

Weesper Synagoge

De uit 1840 daterende synagoge was tot in de Tweede Wereldoorlog het gebedshuis voor de Joodse gemeenschap uit Weesp en omstreken. Na de oorlog, toen de Weesper Joodse gemeenschap niet meer bestond, deed de synagoge dienst als garage. In 1986 is het gebouw door de gemeente Weesp in de oorspronkelijke staat teruggebracht en werd het gebruikt als Arbeidsbureau. In 1996 verkocht de gemeente het en sindsdien is het in gebruik voor onder meer culturele activiteiten. Zo zijn er tentoonstellingen, muziekuitvoeringen, of besloten (familie)bijeenkomsten.

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september | openstelling van 12:00 tot 16:00 uur.

Er zijn foto's te zien van erediensten en van Joodse inwoners van vóór 1940. 


Adres: Nieuwstraat 3-5
Website: www.synagogeweesp.nl
E-mail: jbodisco@gmail.com


 

 

City of Wesopa

Het gebouw van Theater City of Wesopa werd in 1948 als bioscoop gebouwd. Er was na de oorlog heel veel behoefte aan Amerikaanse films, dus het liep storm. Na de opkomst van de televisie werd dat minder. In 1991 werd het door vrijwilligers en sponsoring door een groot aantal Weesper bedrijven geopend als theater. Het markante gebouw dat uitkijkt over de kom van Weesp is een Gemeentelijk Monument.

Programma Monumentendag:

Openstelling:
zaterdag 9 september: gesloten
zondag 10 september: van 13:00 tot 17:00 uur

Achter de coulissen kijken en overal in het gebouw ontdekken waar nog resten van de oude bioscoop uit 1948 te vinden zijn.

Vanaf 15:00 uur: verhalen uit het dagelijks leven in Syrië en Nederland - entree gratis 

Een bijzondere ontmoeting in de City of Wesopa.

In de talkshow Jantine en Dima spreken Syriërs en Nederlanders elkaar over de zaken die hen bezig houden in het dagelijks leven. Er komen beelden bij, muziek en hapjes. Via de City of Wesopa kwamen ze met elkaar in contact, Jantine en Dima.

Jantine is betrokken bij de evenementen en Dima is de vrouw van Yasser, de onvermoeibare klusser bij
de verbouwing van de Uitkijk, de bovenfoyer van de City. Yasser en Dima zijn Syriërs (uit Aleppo) die met een status als vluchteling sinds een jaar in Weesp wonen. De eerste ontmoeting tussen Jantine en Dima was er een vol nieuwsgierigheid. Het was bij Yasser en Dima thuis. Hoe ziet jouw dag er uit? Hoe vind je je weg? Wat vinden de kinderen van hun school? Hoe vier je feestjes? Waarom is Nederland zo vol regels? Hoe kunnen Syriërs en Nederlanders meer met elkaar in contact komen?

De vragen die zij aan elkaar stellen leven vast ook bij andere Syriërs en Nederlanders. Het idee voor een heuse talkshow ontstaat. We doen het in de City of Wesopa en nodigen iedereen uit die ook geïnteresseerd is.


Adres: Herengracht 23
Website: www.wesopa.nl
E-mail: info@wesopa.nl

 



Korenmolen De Vriendschap

Korenmolen De Vriendschap is een zeer oude molen die sedert 40 jaar weer volledig functioneert als ambachtelijk maalbedrijf. Nadat hij in 1974 door de gemeente Weesp was aangekocht, kon de zwaar vervallen molen na een ingrijpende restauratie in 1977 weer als korenmolen in gebruik worden genomen. In de molen is te zien hoe, op windkracht, zonder poespas écht smakelijk ecologisch meel wordt gemalen tussen de molenstenen en hoe er door de molenaars heerlijke molenproducten worden gemaakt. In de molen is een winkel waar deze molenproducten te koop zijn. Eenmaal in de molen valt direct het vernuft op van de vele generaties voor ons die ons dit hebben nagelaten. De toegang is vrij en zeer de moeite waard.

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 septemer | openstelling van 10.00 tot 16.00 uur

De molen is gratis te bezoeken en bij voldoende wind kunt u de molen malend in bedrijf zien. De molenaars en vrijwilligers geven u graag uitleg over de werking van de molen en over de Molenproducten die in de molenwinkel te koop zijn. Omdat de molen na een grote restauratie in 1977 alweer veertig jaar maalt, is er op de eerste verdieping een expositie ingericht met gebeurtenissen uit deze recente geschiedenis. Er worden molenpannenkoeken gebakken en rond de molen is een bescheiden marktje ingericht voor de producten van boeren en buitenlui. 


Adres: Utrechtseweg 11a, 1381 GR Weesp
Website: www.weesperwieken.nl 
E-mail: devriendschap@live.nl 


 

 

Molen ’t Haantje

Op de plaats waar nu wipstellingmolen ’t Haantje praalt, stond al in 1626 een wippoldermolen voor het bemalen van de Kostverlorenpolder. Deze molen werd in 1817 gesloopt en drie jaar later vervangen door de uit Amsterdam afkomstige marmerzaagmolen De Haan, de eerste als industriemolen gebouwde wipstellingmolen in Nederland. In Weesp ging De Haan verder als mout- en later een korenmolen. In 1896 kocht de Weesper cacaofabrikant Van Houten de inmiddels stilgevallen molen om hem als sieraad voor de stad in stand te houden. Na de Tweede Wereldoorlog werd de molen verbouwd tot woning, waardoor het binnenwerk helaas is verdwenen.

Na een grote restauratie in 2003 staat de molen weer in alle pracht bij de binnenkomst via het water aan het Smal Weesp. De molen draait bij gunstige wind weer regelmatig. Het buitenwerk van de molen en het prachtige uitzicht vanaf de stelling is een bezoekje aan de molen waard. De molen wordt nu in stand gehouden door de Stichting “Molen ‘t Haantje”, welke nog steeds op zoek is naar betrokken donateurs en sponsors voor de onderhoudskosten.  

De molen is alleen te bezichtigen bij aanwezigheid van de bewoners op de zaterdagen van Open Monumenten weekend en Nationale Molendag.


Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september | openstelling van 10:00 tot 16:00 uur

Op zaterdag is molen ’t Haantje weer geopend voor publiek, uitleg van de molenaar, een blik in het bovenhuis, klimmen op de wieken en genieten van het prachtige uitzicht vanaf de molen, behoort dan weer tot de mogelijkheden. 

Rondom de molen:
* Op de dijk voor de molen worden bezoekers uitgenodigd om te genieten van een kopje koffie met zelfgebakken cake en broodjes gezond.
* In de koek- en zopietent worden verschillende materialen gelieerd aan het onderwerp Molen voor kinderen en volwassenen te koop, waardoor wordt bij gedragen aan het onderhoud van de molen.
* Voor de kinderen liggen er diverse oudhollandse spelletjes als hoepelen, spijkerpoepen en dergelijke klaar.
* Inleveren van oude telefoons en printer cartridges is die dag mogelijk, waarbij ook de opbrengst weer wordt gebruikt voor het onderhoud van dit prachtige monument.
* Met de paardentram is het vervoer naar het stadje ook voor jonge kinderen en volwassenen die minder goed ter been zijn, een leuke rit.


Adres: Korte Stammerdijk 17
Website: www.weespermolens.org




 

 

Stadhuis en Museum Weesp

Het uit 1776 daterende stadhuis is in neoclassicistische stijl gebouwd door Jacob Otten Husly. Beneden valt de “Vierschaar” op, met daarin een 17e-eeuws beeld van Vrouwe Justitia, met daarachter de kerkers die tot 1916 in gebruik waren bij de plaatselijke politie. Wie de trap neemt naar de eerste verdieping, komt in de schitterende Burgerzaal uit, met een vloer van Italiaans en Belgisch marmer en Rococo stucwerk op de muren en het plafond. Aan de Burgerzaal grenst de raadszaal en de burgemeesterskamer met een rijke en voorname wandbekleding. Deze kamer is herkenbaar aan de sleutel van de stad boven de deur.

Op de tweede verdieping is Museum Weesp gevestigd met een permanente tentoonstelling van het Weesper porselein, het eerste porselein dat in Nederland werd gemaakt. Verder besteedt het museum aandacht aan de bekende Weesper cacao- en chocoladefabriek Van Houten en de stadsgeschiedenis.  

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 en zondag 10 september | openstelling van 10:00 tot 17:00 uur 

Tijdens Open Monumentendag is er vrij toegang tot het Stadhuis.


Museum Weesp is dit weekend te bezoeken met 50% korting op het entreekaartje en natuurlijk gratis met uw museumkaart. Grijp deze kans, want wegens groot succes is de expositie ‘Uit de Schaduw’ verlengd tot en met 30 september 2017.


UIT DE SCHADUW
Nieuw licht op Afrikaanse bedienden bij Weesper notabelen
 
Rijke families hebben in de achttiende eeuw wel vaker een Afrikaanse bediende. Dat is een bekend feit. Het is in de achttiende eeuw statusverhogend om met een bediende uit Afrika te pronken. Met prachtige kleding aan laten notabelen zich op schilderijen vastleggen met hun bedienden uit verre oorden.

Tientallen schilderijen van dergelijke taferelen uit heel Europa zijn bekend. Weesp vormt hierin geen uitzondering. Het idee dat deze mannen trouwen, kinderen krijgen en hiermee onze directe voorouders zouden kunnen zijn, werpt een nieuw licht op onze geschiedenis.

Christiaan van der Vegt is in de achttiende eeuw de Afrikaanse bediende van de burgemeester van Weesp. Hij trouwt met een Weesper meisje en krijgt met haar tien kinderen.

Dan overkomt Annemieke van der Vegt (ruim 250 jaar later), als zij niets vermoedend onderzoek doet naar haar voorouders in Weesp, iets heel bijzonders… de uitkomst laat haar niet meer los.

Museum Weesp werpt een nieuw licht op de geschiedenis van de Afrikaanse bedienden in de stad. Misschien is het ook jouw geschiedenis. Want weet jij wie je voorouders zijn?

Adres: Nieuwstraat 41
Website: www.museumweesp.nl
E-mail: museumweesp@weesp.nl


 

 

 

Maarten Lutherkerk 

De kerk dateert uit 1819. Toen in 2006 drie protestantse kerkgenootschappen samengingen, werd de kerk verkocht en ingericht als tandartsenpraktijk. In de kerk is een vrijstaande glazen “doos” geplaatst, die een aantal behandelkamers herbergt. Daarmee is de sfeer van het oude interieur deels behouden gebleven.  Door het nieuwe gebruik van de kerk was het niet mogelijk de kansel en de banken te behouden. Het Strümphlerorgel bleef intact en is nog bespeelbaar.

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september | openstelling van 10.00 tot 16.00 uur



Adres: Nieuwstad 38


 

Roeivereniging (voormalig zwembad)

Dit Rijksmonument werd in de jaren 30 stadsarchitect Kors Breijer ontworpen, toen de gemeente de opdracht gegeven had een zwembad te ontwerpen op het terrein van molen d'Eendragt. Het in expressionistische stijl gebouwde pand heeft een kenmerkend rieten schilddak dat golvend over de middenpartij en de vleugels is gelegd waarin de badhokjes waren gevestigd. Het pand is opgetrokken in brede horizontale gepotdekselde delen. Het interieur bevat nog de oorspronkelijke houten kapconstructie. Het hoofdgebouw is een mooi voorbeeld van sportarchitectuur uit de jaren dertig.

Het gebouw is in 1937 gebouwd als gemeentelijk zwembad, waarbij de rivier de Vecht diende als bad. Menig Weesper heeft hier in zijn jeugd gezwommen. Halverwege de jaren 60 was de Vecht te zeer vervuild en werd het als zwembad gesloten. Het pand wordt nu gebruikt door de Weesper roeivereniging.


Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september: openstelling van 10:00 tot 16:00 uur

Tentoonstelling: foto's van de bouw en functie van het voormalig zwembad en de ontwikkelingen van het gebouw tot heden.


Adres: Utrechtseweg 17
Website: www.rvweesp.nl
E-mail: info@rvweesp.nl


 

 

Fort aan de Ossenmarkt 

Het uit 1860 daterende Fort aan de Ossenmarkt is onderdeel van de Vesting Weesp. De bakstenen torenfort is omsloten door een gracht ter afsluiting en verdediging van de Vechtoevers, de sluizen en na 1874 de spoorweg Amsterdam-Amersfoort. In 1892 werden de vesting Weesp met Fort Ossenmarkt en Muiden onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Na de Tweede Wereldoorlog diende het fort nog als champignonkwekerij en oefenlocatie voor de brandweer. Na een grondige restauratie kreeg het fort, dat eigendom is van de gemeente, in 1989 een sociaal-culturele functie. Zo is er onder andere de Historische Kring Weesp in gevestigd en Kreatieve Groep Weesp.

Programma Monumentendag:

zaterdag 9 september | openstelling van 10.00 tot 16.00 uur

Tijdens deze dag maakt u kennis met de verschillende gebruikers van het fort zoals de Historische Kring Weesp (HKW), het Historisch Maatschap en de Kreatieve Groep Weesp. Open Monumentendag is een prima gelegenheid om dit torenfort dat normaal gesproken niet voor publiek geopend is, eens van binnen te bekijken.

Het Historisch Maatschap heeft een info-tafel met materiaal over de waterlinies en verzorgt bij voldoende belangstelling elk uur een rondleiding in en om het fort.

Bij de HKW is het thema ‘Boeren, Burgers en Buitenlui’ terug te vinden een foto-expositie. Uit het beeldarchief zijn 25 foto’s geselecteerd van Weesper boeren en burgers én van ‘buitenlui’ die in Weesp op bezoek kwamen of zich daar vestigden.

Verder kunt u in het fort afdalen naar de onderste gewelven. Daar bevinden zich 13 nissen en een grote zaal die worden gebruikt door de Kreatieve Groep Weesp.


Adres: Ossenmarkt
Website: www.historischekringweesp.nl 
Website Kreatieve Groep Weesp: www.kgweesp.nl